Науково-технічний бюлетень
Інституту олійних культур НААН

Автори: Назва: Ключові слова: ua en

 


2026, №40

2025, №38

2025, №39

2024, №36

2024, №37

2023, №34

2023, №35

2022, №32

2022, №33

2021, №30

2021, №31

2020, №29

2019, №27

2019, №28

2018, №25


2018, №26

2017, №24

2016, №23

2015, №22

2014, №20

2014, №21

2013, №18

2013, №19

2012, №17

2011, №16

2010, №15

2009, №14

2008, №13

2007, №12

2006, №11

2005, №10

2004, №9

2003, №8

2002, №7

2001, №6

2000, №5

1999, №4

1998, №3

1997, №2

1994, №1
←

Науково-технічний бюлетень Інституту олійних культур НААН (ISSN: 2078-7316) / 2026 / 40 / C. 132-143
DOI: https://doi.org/10.36710/IOC-2026-40-11

Особливості водоспоживання рижію ярого під впливом додаткового живлення за різних способів сівби

Поляков О. І., Нікітенко О. В., Фостащенко Д. І.

Наведені дані, актуальність яких полягає у визначенні ефективних заходів підвищення насіннєвої продуктивності нових сортів рижію ярого на основі застосування мінеральних добрив й регуляторів росту та встановлення оптимального способу сівби. Метою досліджень було встановлення особливостей водоспоживання рижію ярого під впливом мінеральних добрив, регуляторів росту рослин та способів сівби в умовах Південного Степу України. Закладання досліду, облік, вимірювання та супутні спостереження проводили за методиками польових дослідів. За результатами трирічних досліджень встановлено, що під впливом додаткового живлення за рахунок застосування мінеральних добрив та регуляторів росту рослин найбільшу врожайність рижію ярого сорту Престиж – 1,32 та сорту Славутич – 1,40 т/га забезпечило вирощування за сівби з шириною міжрядь 15 см на фоні внесення мінеральних добрив в дозі N40P40К40 з обприскуванням посівів регулятором росту Рост-концентрат у фазу розетки. Водоспоживання сортів рижію ярого залежало від рівня врожайності, який змінювався під впливом додаткового живлення. Сумарні витрати води врожаєм для сорту Престиж 148,8–164,5 мм та для сорту Славутич 155,0–173,1 мм більшими були за сівби з шириною міжрядь 15 см проти відповідних 135,0–149,6 мм та 141,5–156,3 мм за сівби з шириною міжрядь 70 см. Найбільші сумарні витрати води врожаєм для сорту Престиж 149,6 мм та для сорту Славутич 156,3 мм відмічено за вирощування рижію ярого з шириною міжрядь 15 см на фоні внесення мінеральних добрив в дозі N40P40К40 та позакореневим підживленням посівів регулятором росту Рост-концентрат. Більше вологи витрачено на формування врожаю сорту Славутич. Найбільш ефективно волога використовувалась за вирощування рижію ярого за ширини міжрядь 15 см на фоні внесення мінеральних добрив в дозі N40P40К40 та позакореневим підживленням посівів регулятором росту Рост-концентрат, про що свідчить найменший коефіцієнт водоспоживання 1227 м3/т для сорту Престиж та 1222 м3/т для сорту Славутич.

Ключові слова: рижій ярий, сорт, спосіб сівби, мінеральне добриво, регулятор росту рослин, водоспоживання, врожайність

Цитування: Поляков, О. І., Нікітенко, О. В., & Фостащенко, Д. І. (2026). Особливості водоспоживання рижію ярого під впливом додаткового живлення за різних способів сівби. Науково-технічний бюлетень Інституту олійних культур НААН, 40, 132-143. https://doi.org/10.36710/IOC-2026-40-11

Література
  1. Ahmad, M., Waraich, E. A., Hafeez, M. B., Zulfiqar, U., Ahmad, Z., Iqbal, M. A., Raza, A., Islam, M. S., Rehman, A., Younis, U., Kamran, M., Raza, M. A., Lone, J. A., & Sabagh, A. E. (2023). Changing climate scenario: Perspectives of Camelina sativa as a low-input biofuel and oilseed crop. In Global agricultural production: Resilience to climate change (pp. 197–236). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-14973-3_7
  2. Bukhari, M. A., Yousaf, M., Ahmad, Z., Rafay, M., Shah, A. N., Abbas, A., Shah, A. A., Javed, T., Afzal, M., & Abdullah, M. I. B. (2022). Enhancing drought stress tolerance in camelina (Camelina sativa L.) through exogenous application of potassium. Physiologia Plantarum, 174(5), e13779. https://doi.org/10.1111/ppl.13779
  3. Ghidoli, M., Pesenti, M., Colombo, F., Nocito, F. F., Pilu, R., & Araniti, F. (2023). Camelina sativa (L.) Crantz as a promising cover crop species with allelopathic potential. Agronomy, 13(8), 2187. https://doi.org/10.3390/agronomy13082187
  4. Hamaiunova, V. V., & Baklanova, T. V. (2025). Formation of spring camelina yield depending on yearly conditions, varietal traits, and nutrition optimization in the Southern Steppe of Ukraine. Podilian Bulletin: Agriculture, Engineering, Economics, 49(4), 32–37. https://doi.org/10.37406/2706-9052-2025-4.4 [In Ukrainian]
  5. Hamaiunova, V. V., & Moskva, I. S. (2019). Peculiarities of water consumption of spring camelina depending on agrotechnical growing conditions in the southern Steppe of Ukraine. Zemlerobstvo, 97(2), 83–97. https://zemlerobstvo.com/wp-content/uploads/2021/04/maket-zem-2-19_pidgotovlenij.pdf [In Ukrainian]
  6. Hryhoriv, Y., Butenko, A., Kozak, M., Tatarynova, V., Bondarenko, O., Nozdrina, N., Stavytskyi, A., & Bordun, R. (2022). Structure components and yielding capacity of Camelina sativa in Ukraine. Agriculture & Forestry, 68(3), 93–102. https://doi.org/10.17707/AgricultForest.68.3.07
  7. Hryhoriv, Y. Y., Butenko, S. O., Masyk, I. M., Onychko, V. I., Onychko, T. O., Pshychenko, O. I., Komar, V. I., & Berezniak, O. P. (2020). Influence of mineral fertilization level on productivity of Camelina sativa in the conditions of Prycarpattia. Ukrainian Journal of Ecology, 10(2), 28–32. https://doi.org/10.15421/2020_59
  8. Hryhoriv, Y., Lyshenko, M., Butenko, A., Nechyporenko, V., Makarova, V., Mikulina, M., Bahorka, M., Tymchuk, D. S., Samoshkina, I., & Torianyk, I. (2023). Competitiveness and advantages of Camelina sativa on the market of oil crops. Ecological Engineering & Environmental Technology, 24(4), 97–103. https://doi.org/10.12912/27197050/161956
  9. Hryhoriv, Y., Butenko, A., Nechyporenko, V., Lyshenko, M., Ustik, T., Zubko, V., & Makarenko, N. (2021). Economic efficiency of Camelina sativa growing with nutrition optimization under conditions of Precarpathians of Ukraine. Agraarteadus: Journal of Agricultural Science, 32(2), 232–238. https://doi.org/10.15159/jas.21.33
  10. Kagale, S., & Gugel, R. K. (2017). Camelina: A promising low-input oilseed crop for biofuel and industrial applications. Plant Biotechnology Journal, 15(9), 1041–1050.
  11. Lyhochevor, A. M. (2016). The influence of fertilizers on the formation of productivity of rice. Bulletin of Agricultural Science of the Black Sea Region, 91(3), 116–123.
  12. Noreen, A., Jahan, S., Kamran, A., Hashem, A., Avila-Quezada, G. D., & Abd Allah, E. F. (2025). Physiological and yield responses of Camelina sativa to modified biochar under drought stress. Scientific Reports, 15, 38764. https://doi.org/10.1038/s41598-025-22618-7
  13. Piergiovanni, A. R., Alberghini, B., Zanetti, F., Ponzoni, E., Brambilla, I. M., & Galasso, I. (2025). The effect of year and variety on the nutritional value of Camelina sativa meal. European Food Research and Technology, 251(5), 841–849. https://doi.org/10.1007/s00217-025-04672-7
  14. Rassadina, I. Yu. (2015). Effectiveness of mineral fertilizers application on spring camelina in ordinary chernozem. Agrokhimiya i Hruntoznavstvo, 83, 107–110. http://nbuv.gov.ua/UJRN/agrohimigrn_2015_83_21 [In Ukrainian]
  15. Riaz, R., Ahmed, I., Sizmaz, O., & Ahsan, U. (2022). Use of Camelina sativa and by-products in diets for dairy cows: A review. Animals, 12(9), 1082. https://doi.org/10.3390/ani12091082
  16. Rozhkov, A. O., Puzik, V. K., Kalenska, S. M., Puzik, L. M., Popov, S. I., Muzafarov, N. M., Bukhalo, V. I., & Kryshtop, Y. A. (2016a). Theoretical aspects of experimental work. Maidan. [In Ukrainian]
  17. Rozhkov, A. O., Puzik, V. K., Kalenska, S. M., Puzik, L. M., Popov, S. I., Muzafarov, N. M., Bukhalo, V. I., & Kryshtop, Y. A. (2016b). Statistical processing of results of agronomic research. Maidan. [In Ukrainian]
  18. Solís, A., Vidal, I., Paulino, L., Johnson, B. L., & Berti, M. T. (2013). Camelina seed yield response to nitrogen, sulfur, and phosphorus fertilizer in South Central Chile. Industrial Crops and Products, 44, 132–138. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2012.11.005
  19. Sydor, M., Kurasiak-Popowska, D., Stuper-Szablewska, K., & Rogoziński, T. (2022). Camelina sativa: Status quo and future perspectives. Industrial Crops and Products, 187, 115531. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2022.115531
  20. Waraich, E. A., Ahmad, M., Soufan, W., Manzoor, M. T., Ahmad, Z., Habib-Ur-Rahman, M., & Sabagh, A. E. (2021). Seed priming with sulfhydryl thiourea enhances the performance of Camelina sativa L. under heat stress conditions. Agronomy, 11(9), 1875. https://doi.org/10.3390/agronomy11091875
  21. Yohannes, G., Tsegay, B. A., Egziabher, Y. G., Kidane, L., & Kidane, D. (2025). Yield and nutritional traits of camelina (Camelina sativa L.) in response to sowing dates and agroecological variations in Northern Ethiopia. Discover Applied Sciences, 7, 1125. https://doi.org/10.1007/s42452-025-07593-y

Отримано: 16.03.2026
Прорецензовано: 20.04.2026
Опубліковано: 01.05.2026

Поляков Олександр Іванович – автор для листування, доктор сільськогосподарських наук, старший науковий співробітник, завідувач відділу агротехнологій та впровадження, Інститут олійних культур Національної академії аграрних наук України (вул. Інститутська, 1, смт Сонячне, Запорізький район, Запорізька область, 69055, Україна), a.i.polyakov030363@gmail.com, https://orcid.org/0000-0003-1505-5154
Нікітенко Ольга Володимирівна – старший науковий співробітник відділу агротехнологій та впровадження, Інститут олійних культур Національної академії аграрних наук України (вул. Інститутська, 1, смт Сонячне, Запорізький район, Запорізька область, 69055, Україна), onikitenko3004@ukr.net, https://orcid.org/0009-0007-2936-4130
Фостащенко Дмитро Ігорович – аспірант, Інститут олійних культур Національної академії аграрних наук України (вул. Інститутська, 1, смт Сонячне, Запорізький район, Запорізька область, 69055, Україна), dimafostashchenko@gmail.com, https://orcid.org/0009-0004-7862-0928